ตอนที่ 27
หยดกลิ่นของทั้งเมือง
นครอำพันตื่นขึ้นในเช้าวันรุ่งขึ้นเหมือนคนที่เพิ่งหายไข้
ผู้คนที่ล้มลงในลานกลางเมืองลืมตาขึ้นทีละคน งุนงงว่าทำไมตัวเองถึงมานอนอยู่บนพื้นหิน บางคนร้องไห้โดยไม่รู้สาเหตุ บางคนหัวเราะ บางคนกอดคนข้างตัวแน่นทั้งที่ไม่รู้จักกัน และในหลายบ้านทั่วเมือง คนที่ป่วยด้วยโรคลืมมาหลายปี ตื่นขึ้นมาแล้วเรียกชื่อลูกหลานได้ถูกต้องเป็นครั้งแรก
ไม่มีใครเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้น รู้แค่ว่าเมื่อคืน มีแสงสีรุ้งนับหมื่นสายพุ่งออกมาจากยอดหอปรุงหลวง โปรยลงมาทั่วเมืองเหมือนฝนดาวตก
ข่าวลือแพร่ไปเร็วกว่าไฟไหม้ทุ่งหญ้าหน้าแล้ง เหมือนทุกครั้ง แต่ครั้งนี้ ไม่มีข่าวลือไหนพูดถึงปีศาจแมว
ทุกข่าวลือพูดถึงนางปรุงกลิ่นจากตลาดล่าง ที่คืนวิญญาณให้คนทั้งเมือง
◇◇◇
ลลินไม่ตื่น
เธอนอนอยู่บนเตียงสี่เสาในห้องปีกตะวันออกของคฤหาสน์ผาหิมะ ห้องเดียวกับคืนแรกที่มาถึง หายใจช้าและเบาจนต้องเอาขนนกไปจ่อที่จมูกถึงจะเห็นว่ายังหายใจอยู่ หัวใจยังเต้น ช้ามาก แต่เต้น
หมอหลวงสามคนมาตรวจ แล้วส่ายหน้าเหมือนกันทั้งสามคน
"กลิ่นรากของนางเหลืออยู่น้อยเหลือเกิน" หมอหลวงที่อาวุโสที่สุดพูด "เหมือนเทียนที่เหลือแต่ไส้ เปลวไฟยังไม่ดับ แต่ก็ไม่มีเนื้อเทียนให้มันเผาต่อ ข้าไม่รู้ว่านางจะอยู่ได้อีกนานเท่าไหร่"
ดยุกคีรินทร์ไม่ได้ออกจากห้องนั้นเลยตลอดเจ็ดวัน
เขานั่งอยู่ข้างเตียง จับมือของเธอไว้ตลอดเวลา ภูมิเอาอาหารมาวางให้วันละสามมื้อ และเอามันกลับไปเกือบเต็มจานวันละสามมื้อ
พระเจ้าธราธิปเสด็จมาเยี่ยมในวันที่สอง ทรงนำพระราชโองการมาด้วย ยกเลิกข้อหากบฏของดยุก ยกเลิกข้อหาทั้งหมดของลลิน และคืนบรรดาศักดิ์ให้ตระกูลบุปผาจันทร์ ที่ถูกใส่ร้ายเมื่อสิบสองปีก่อน
ดยุกขอบพระทัย แต่ไม่ได้ละสายตาจากลลิน
ท่านหญิงปริยามาในวันที่สาม นั่งอยู่ปลายเตียงครึ่งวัน เล่าเรื่องไร้สาระให้ลลินฟัง เรื่องพี่ชายที่น่ารำคาญ เรื่องภูมิที่เหยียบชายกระโปรงนางจนขาดตอนอยู่ในหอคอย แล้วร้องไห้ตอนเดินออกไป
น้ำหวานมาทุกวัน เอาดอกไม้สดมาเปลี่ยนแจกันทุกเช้า ร้องเพลงที่ลลินชอบเบาๆ แม้รู้ว่าเพื่อนอาจจำไม่ได้แล้ว
ป้าบุษมาในวันแรก และไม่ได้กลับไปไหนอีกเลย
◇◇◇
คืนที่เจ็ด ดยุกเปิดสมุดปกดำ
เขาไม่จำเป็นต้องจดอีกแล้ว เขาจำได้ทุกอย่าง จำได้ชัดเจนจนบางครั้งมันเจ็บ แต่นิสัยสิบสองปีไม่ได้หายไปง่ายๆ และเขาพบว่าการเขียนถึงเธอทุกคืน ทำให้เขาไม่รู้สึกเหมือนกำลังพูดกับความว่างเปล่า
เขาเขียนเรื่องวันนี้ลงไป ดอกไม้ที่น้ำหวานเอามา ชาขิงที่ป้าบุษต้ม เสียงหัวใจของเธอที่ยังเต้นช้าๆ แล้วพลิกไปหน้าถัดไป
แต่ไม่มีหน้าถัดไปแล้ว สมุดเต็มเล่ม
และระหว่างหน้าสุดท้ายกับปกหลัง มีกระดาษแผ่นเล็กที่พับไว้สอดอยู่
ดยุกคลี่มันออก ลายมือกลมมนที่เอียงขวาเล็กน้อย มุมขวาล่างมีรูปพระจันทร์เสี้ยวเล็กๆ วาดไว้
ถึงคีรินทร์
ถ้าวันหนึ่งท่านได้กลิ่นคืน แต่ฉันกลับลืมท่าน
ได้โปรดอย่าเสียใจ
เพราะครั้งนี้ ถึงตาท่านจำแทนฉันบ้างแล้ว
ดยุกอ่านมันซ้ำสามครั้ง
แล้วแม่ทัพแห่งผาหิมะ ปีศาจน้ำแข็งที่ไม่เคยร้องไห้ ก็ก้มหน้าลงซบกับมือของหญิงสาวบนเตียง ร้องไห้ออกมาเหมือนเด็กชายอายุสิบสาม ที่เพิ่งรู้ว่าตัวเองช่วยใครบางคนไม่ทัน
◇◇◇
"นางรู้ตั้งแต่ก่อนคืนจันทร์เงิน"
ป้าบุษยืนอยู่ที่ประตู ไม่รู้ว่ามายืนนานเท่าไหร่แล้ว
ดยุกเงยหน้าขึ้น ดวงตาแดงก่ำ
"นางรู้ราคาของวิชาคืนกลิ่น" ป้าบุษพูด เดินเข้ามานั่งที่ขอบเตียง "นางขอให้ข้าสัญญาว่าจะไม่บอกเจ้า ข้าขอโทษ"
"ท่านไม่ต้องขอโทษ" ดยุกพูดเสียงแหบ "ถ้าข้ารู้ ข้าจะห้ามนาง และนางจะไม่ฟังข้าอยู่ดี"
ป้าบุษหัวเราะเบาๆ ทั้งน้ำตา "เจ้ารู้จักนางดี"
ทั้งสองนั่งเงียบกันอยู่พักหนึ่ง มองหญิงสาวที่หลับใหลอยู่บนเตียง
"ท่านเป็นนักปรุงมาห้าสิบปี" ดยุกพูดในที่สุด "มีทางไหนไหม ทางไหนก็ได้"
ป้าบุษนิ่งไปนาน
"ตอนที่นางยังเด็ก นางเคยถามข้าว่าทำไมนักปรุงต้องใช้กลิ่นของตัวเองทุกครั้งที่ปรุงมนตร์" หญิงชราพูดช้าๆ "ข้าบอกนางว่า เหมือนเทียนที่ต่อไฟให้เทียนเล่มอื่น เปลวไฟของเราจะไหววูบไปนิดหนึ่ง แต่ไม่ดับ และเทียนอีกเล่มก็จะสว่างขึ้น"
ดยุกมองนาง
"เทียนของลลินเหลือแค่ไส้" ป้าบุษพูดต่อ "แต่เปลวไฟยังไม่ดับ ถ้ามีคนยื่นเทียนมาต่อไฟให้นางมากพอ เปลวไฟเล็กๆ นั้นอาจจะลุกขึ้นมาใหม่ได้"
"กี่คน"
"ข้าไม่รู้" ป้าบุษตอบ "มากกว่าหนึ่ง มากกว่าสิบ และไม่ใช่ใครก็ได้ ต้องเป็นคนที่นางเคยให้ เคยรัก เคยช่วย คนที่กลิ่นของพวกเขามีนางอยู่ในนั้น"
ดยุกลุกขึ้นยืนทันที
"ภูมิ!"
◇◇◇
เช้าวันรุ่งขึ้น ป้าบุษเลือกที่ทำพิธีด้วยตัวเอง
ไม่ใช่ห้องปรุงในคฤหาสน์ ไม่ใช่วังหลวง ไม่ใช่หอปรุง แต่เป็นซากร้านกลิ่นจันทร์ในตลาดล่าง ที่ซึ่งคนงานของกษัตริย์เพิ่งเก็บกวาดเถ้าถ่านออกไปจนเหลือแต่พื้นดินโล่ง
ลลินถูกนำมาวางบนเตียงไม้ที่ตั้งไว้กลางลาน ห่มผ้าสีครีมที่มีลายดอกไม้ห้ากลีบสีเงินตรงมุม ผ้าห่อเด็กจากหีบของแม่ ตุ๊กตากระต่ายหูขาดวางอยู่ข้างหมอน
ข้างเตียงคือชามดินเผาใบใหญ่ที่ป้าบุษปั้นเอง ข้างในมีน้ำมันอัลมอนด์บริสุทธิ์ ดอกนิลจันทราที่น้ำหวานไปเก็บมาเมื่อคืน และริบบิ้นผ้าเก่าซีดเส้นหนึ่ง ที่ตอนนี้มีกลิ่นหิมะกับไม้สนสดใหม่ เพราะเจ้าของกลิ่นสวมมันไว้ที่ข้อมือมาตลอดเจ็ดวัน
แล้วผู้คนก็เริ่มมา
ภูมิประกาศไปทั่วตลาดล่างตั้งแต่เมื่อคืน ไม่ได้บังคับใคร แค่บอกว่านางปรุงกลิ่นที่คืนวิญญาณให้ทั้งเมืองกำลังจะตาย และถ้าใครเคยได้รับน้ำหอมจากนาง เคยได้รอยยิ้มจากนาง เคยได้รับความช่วยเหลือจากนาง ให้มาที่ซากร้านกลิ่นจันทร์ตอนเช้า
ดยุกคิดว่าอาจมีสักสิบคน
ยายแดงมาเป็นคนแรก ถือขนมครกใส่ใบตองมาด้วยหนึ่งห่อ "นางชอบขนมครกฉัน" หญิงชราพูด "ตั้งแต่ยังตัวเท่านี้"
ลุงเปี๊ยกมาเป็นคนที่สอง ลุงช่างตีเหล็กข้างร้านมาเป็นคนที่สาม ป้าร้านปลาเค็มที่ร้านไหม้ไปครึ่งหลัง มาเป็นคนที่สี่
แล้วก็มาเรื่อยๆ
แม่ที่ลูกเคยหายไข้เพราะน้ำหอมลดไข้ของลลิน สามีภรรยาที่เคยคืนดีกันเพราะน้ำหอมของร้านกลิ่นจันทร์ เด็กชายที่เคยวิ่งชนดยุกที่ลานน้ำพุ ทหารยามที่ร้องไห้ในวันประกวด นักปรุงหนุ่มที่เคยหัวเราะเยาะตะกร้าหวายของเธอ และหญิงวัยกลางคนจากคณะกรรมการ ที่บอกว่าได้กลิ่นครัวของแม่
ท่านเจ้าคุณวรางกูรมาในชุดที่ไม่ใช่สีดำเป็นครั้งแรก ท่านหญิงปริยาจูงพี่ชายที่น่ารำคาญของนางมาด้วย พระเจ้าธราธิปเสด็จมาโดยไม่มีขบวนแห่ ทรงยืนต่อแถวเหมือนคนอื่น
จนถึงเที่ยง ถนนทั้งสายของตลาดล่างเต็มไปด้วยคน ยาวเหยียดไปจนถึงปากตลาด
ดยุกคีรินทร์ยืนมองภาพนั้น และไม่อาจพูดอะไรได้เลย
"นางคิดว่านางไม่มีใคร" ป้าบุษพูดเบาๆ ข้างเขา "นางคิดมาตลอดว่านางเป็นแค่แม่ค้าน้ำหอมในตลาดล่าง"
◇◇◇
พิธีเรียบง่าย
ทีละคน ผู้คนเดินเข้ามาที่ชามดินเผา วางมือลงเหนือมัน หลับตา แล้วนึกถึงลลิน ป้าบุษอยู่ข้างชาม คอยนำทาง ช่วยให้กลิ่นของแต่ละคนหยดลงไปในน้ำมันเพียงหยดเดียว หยดเล็กๆ ที่เจ้าของจะไม่รู้สึกด้วยซ้ำว่าเสียไป
เปลวเทียนที่ไหววูบไปนิดหนึ่ง แต่ไม่ดับ
น้ำมันในชามเริ่มเปลี่ยนสี จากใสเป็นสีทองอ่อน จากสีทองอ่อนเป็นสีทองอำพัน สีเดียวกับน้ำหอมร้านกลิ่นจันทร์ที่ลลินปรุงในวันประกวด สีของแสงแดดตอนเย็นที่ส่องผ่านหน้าต่างร้าน
น้ำหวานหยดกลิ่นของนางเป็นคนเกือบสุดท้าย นางร้องไห้จนป้าบุษต้องจับมือนางไว้ให้นิ่ง
ป้าบุษเองหยดกลิ่นของนางลงไปก่อนดยุก กลิ่นชาร้อนกับขิง
แล้วก็ถึงคิวเขา
"เจ้าเพิ่งได้กลิ่นคืนมา" ป้าบุษเตือน "อย่าให้มากเกินไป"
"ข้าจะให้เท่าที่นางต้องการ" ดยุกตอบ
เขาคุกเข่าลงข้างเตียง ข้อมือซ้ายว่างเปล่าเป็นครั้งแรกในรอบเจ็ดวัน เพราะริบบิ้นแช่อยู่ในชามแล้ว เขาวางมือทั้งสองข้างลงเหนือชาม หลับตา
และนึกถึงเธอ
ไม่ใช่ความทรงจำเรื่องใดเรื่องหนึ่ง แต่ทั้งหมด ทุกวันตั้งแต่วันแรกในคุกใต้ดิน เด็กสาวที่บอกว่าเขาไม่มีกลิ่น และไม่กลัวเขา
ความเย็นวาบแล่นผ่านอก เป็นครั้งแรกในชีวิตที่เขารู้สึกถึงมัน ความรู้สึกของการให้ส่วนหนึ่งของตัวเองไป
น้ำมันในชามเรืองแสงสีทอง
ป้าบุษยกชามขึ้น หยดน้ำมันสีทองอำพันลงบนข้อมือทั้งสองข้างของลลิน บนลำคอ บนหน้าผาก แล้วนำริบบิ้นที่ชุ่มน้ำมันไปผูกไว้ที่ข้อมือซ้ายของเธอ
ทั้งตลาดล่างเงียบกริบ ไม่มีใครหายใจแรง
หนึ่งลมหายใจ
สองลมหายใจ
สามลมหายใจ
แล้วดยุกก็ได้กลิ่นมัน
แผ่วเบา จางจนแทบไม่มีอยู่จริง เหมือนแสงแรกของรุ่งอรุณที่ยังไม่พ้นขอบฟ้า
แสงแดดหลังฝน
ส้มที่เพิ่งปอกเปลือก
ขนมอุ่นๆ ที่เพิ่งออกจากเตา
"ลลิน" เขากระซิบ
เปลือกตาของเธอกระตุก
ขนตายาวสั่นไหว แล้วค่อยๆ เปิดขึ้น เผยให้เห็นดวงตาสีน้ำผึ้งที่มองเพดานฟ้าอย่างงุนงง แล้วเลื่อนลงมา มองป้าบุษ มองน้ำหวาน มองฝูงชนที่ยืนเต็มถนน
เสียงโห่ร้องดังลั่นไปทั่วตลาดล่าง ดังจนนกบนหลังคาทุกหลังบินขึ้นฟ้าพร้อมกัน
ลลินกะพริบตา แล้วยิ้มอ่อนแรง "ป้าจ๋า... น้ำหวาน..."
ป้าบุษปล่อยโฮออกมา น้ำหวานกระโดดกอดคอเพื่อนจนเกือบทับ
แล้วลลินก็หันมามองชายที่คุกเข่าอยู่ข้างเตียง ชายผมดำยาว ดวงตาสีเทา ใบหน้าเปื้อนน้ำตา ที่จ้องมองเธอราวกับเธอคือสิ่งเดียวที่มีค่าในโลก
เธอมองเขาอยู่นาน ขมวดคิ้วเล็กน้อย
"ท่าน..." เธอพูดเสียงแหบเบา "ท่านเป็นใครเจ้าคะ"
